"Anh Hưng ơi em chẳng phân biệt nổi!! Sao xưởng mình đã có đội kiểm hàng QC rải từ kho xuống chuyền gắt như thế rồi, mà vẫn phải đẻ ra cái ông QA làm chi nữa cho rối như tơ vò?!"
Câu hỏi mang tính "vùi dập tiền đồ" này tui gặp suốt, từ tụi lính mới ngơ ngác cho đến mấy khứa cộm cán lâu năm đầu tóc đã muối tiêu. Hôm nay, Hưng Cận mạn phép giải thích một lần duy nhất bằng logic thực chiến 200 năm, ngắn gọn, súc tích.
1. Anh QC (Quality Control) – Lực lượng cứu hỏa chuyên đi "dập lỗi"
Nhiều người tưởng QC chỉ ngồi cuối chuyền nhặt bọ là sai lầm lớn. Trong xưởng Lean, QC rải quân khắp nơi như cảnh sát cơ động:
• QC Kho: Vải về là lôi ra hành hạ, đo đạc, kiểm 4 điểm. Lỗi là đuổi thẳng xe về nơi sản xuất.
• QC Chuyền (In-line): Đứng canh tại các trạm kiểm soát (Quality Gate). Thợ vừa may xong cái cổ, cái túi là giật lại đo liền. Lệch một ly là bắt dừng máy (Jidoka), bắt sửa tại chỗ chứ không cho trôi xuống công đoạn sau.
Bản chất của QC: Chỉ giải quyết được PHẦN NGỌN. Thấy lỗi ở đâu thì chặn và bắt sửa ở đó. Bản chất là đi dọn rác chứ không cấm người ta xả rác được.
2. Thầy QA (Quality Assurance) – Kiến trúc sư chuyên đi "chống lỗi"
Nếu không có QA, xưởng sẽ rơi vào vòng luân hồi đau khổ: Công nhân may sai => QC bắt dừng=> Đè ra rã chỉ sửa => Hôm sau lại may sai tiếp. Đẻ ra cái vòng này thì chủ xưởng chỉ có nước bán nhà sớm vì tiền công sửa hàng quá xừ tiền vải.
Lúc này, Thầy QA xuất hiện để giải quyết PHẦN GỐC bằng 2 việc:
• Viết luật chơi: Thiết kế ra bộ tài liệu tiêu chuẩn, quy định rõ lệch bao nhiêu ly thì loại, vải lỗi bao nhiêu điểm thì cấm cắt. Không có QA, mấy ông QC kho, QC cắt, QC chuyền sẽ bắt lỗi bằng "hệ tâm linh", xưởng cãi nhau um tỏi suốt ngày.
• Triệt đường sống của lỗi: Ví dụ ông QC báo cáo tuần này bắt được 100 cái áo nhăn nách. Thay vì khen QC mắt tinh, ông QA sẽ ôm bộ công cụ xuống tận máy, lôi thợ máy và tổ trưởng vào cuộc hỏi tại sao nhăn? Do răng cưa đẩy sai hay chân vịt quá nặng? Tìm ra lý do rồi, thợ máy chỉnh máy, chế ra cái cữ gá (Poka-yoke) lắp thẳng vào bệ. Từ ngày mai, công nhân cứ đặt vải tì vào cữ, nhắm mắt đẩy một phát đường may cũng thẳng tắp.
Kết quả: Ông QC đứng đó ngáp ngắn ngáp dài vì... chẳng còn cái áo nào bị nhăn để mà bắt nữa. Lỗi bị triệt sản từ trong trứng nước!
Chốt hạ cho dễ nuốt:
• QC là Cứu hỏa: Thấy lửa (lỗi) ở đâu là lao vào dập (bắt sửa) ở đó, từ kho vải xuống tới chuyền may.
• QA là Phòng cháy: Nghiên cứu xem tại sao chỗ đó dễ chập điện để thiết kế ra hệ thống tự ngắt, làm ra các thiết bị gá cữ để lửa không bao giờ có cơ hội bùng lên.
QC đi nhặt lỗi để cứu nguy trước mắt, QA hứng số liệu lỗi từ QC để sửa lại quy trình gốc lâu dài. Hai ông phối hợp nhịp nhàng thì xưởng mới êm, công nhân ăn no ngủ kỹ không lo tăng ca sửa hàng, tiền về túi chủ và lương về túi anh em đầy đủ!
Nguồn: Hưng Cận
