Khởi Nghiệp và Thất Bại

# Khởi nghiệp kinh doanh lần đầu khi 6 tuổi.

Ngày đó, nhà em có nhiều đồ chơi lắm ( kiểu đồ chơi bán đồ hàng ),rồi em còn được bạn của mẹ cho thêm rất nhiều đồ chơi mới toanh luôn, xài không hết nên chỉ để cất. Tình cờ 1 ngày, mẹ chở ra tiêm mua đồ chơi, em thấy người ta đóng gói đồ chơi rất đơn giản kiểu như 1 tấm bìa cứng bỏ đồ chơi vào, lấy bao nylon trùm lên, rồi hơ lửa hay bấm kim là xong. Thấy thế em liền nói với mẹ là mua giúp mấy tấm bìa, nylon và nhờ mẹ hướng dẫn. Tất cả đồ chơi mới bấy lâu được cất em lôi ra, làm y hệt như ngoài tiệm,1 gói khoảng 5-6 cái, mang vào lớp bán cho các bạn để lấy tiền mua kẹo. 1 gói như thế em bán được 1-2 ngàn. bao nhiêu tiền bán được em dùng để mua bánh kẹo thoả thích, và tâm trạng thì phấn khởi vô cùng.ˆˆ Bán được hết đồ chơi thì nhìn thấy chả còn gì để bán nữa nên em nghỉ.

Phi vụ kinh doanh đầu tiên xem như tạm khép lại thành công.

# Khởi nghiệp kinh doanh lần thứ 2 năm 17 tuổi

Ba có ông bạn thân là chủ bè kinh doanh tôm, hào, cá ở Long Sơn. 1 ngày đẹp trời nghe chú ấy nói chuyện với mẹ về nuôi cá Bóng Mú được mùa lời nhiều lắm, nghe là thích ngay. Em mời bắt đầu rủ rê mẹ hùn vốn cùng chú ấy mua cá nuôi bán lấy lãi. Tổng sô vốn của em và mẹ lúc đó là 15 triệu ( em 5 triệu, mẹ 10 triệu ) . Cá nuôi từ lúc cá con nên phải đợi đến gần 4 tháng mới bán được. trong khoảng thời gian đó, ngày nào cũng tâm trạng thấp thỏm, phấn khởi, lo lắng đủ kiểu . Mừng chưa được bao lâu thì đùng 1 phát nghe tin xét đánh. Máy xí nghiệp ở Long Thành xả nước thải xuống sông, ảnh hưởng đến cả ở khu vục Long Sơn, cá của em nuôi chết cả phân nữa . cố gắng vớt vác bán hết số còn lại thì lỗ 2 triệu.

Sau vụ thất bại đó, nghe nuôi hào cũng thích lắm nhưng chả còn vốn làm và sợ nên nghỉ luôn.

=> Bài học rút ra : Thiếu kiến thức về lĩnh vực mình đang làm , thiếu hiểu biết về điều kiện kinh doanh lúc đó , nhờ hết người quen lo giúp . Nên dẫn đến thất bại.

# Khởi nghiệp kinh doanh lần ba khi 18 tuổi

Em mê mấy vụ kinh doanh online dã man lắm, ngày cấp 3 học dưới quê luôn ấp ủ khi lên đại học sẽ kinh doanh online bán quần áo nên lúc lên SG học là tranh thủ cơ hội liền. Lên kế hoạch tìm vé may bay giá rẻ ở Thailand, đi ,ăn ở ra sao trước ngày đi khoảng 6 tháng .trong thời gian này thì em tranh thủ kiếm đủ mọi cách kiếm tiền. nguồn tiền đầu tiên là bảo hiểm mẹ đóng cho đến lúc 18 tuổi em xin được 12 triệu.Nghe nói ngân hàng xã hội có hỗ trợ cho sinh viên nghèo vay tiền đóng tiền học phí, với lãi xem như là 0% .Thế là bày mưu kiếm cách nhờ người quen ở phường xác nhận nhà em là hộ nghèo , cấp giấy sổ nghèo đầy đủ .Ba Mẹ em thì không giúp em gì hết và nói em giỏi thì cứ tự làm tự vay thử xem ( vì Ba em lúc này đang là phó chánh văn phòng TP BR ). Cuồi cùng em cũng thành công và vay được 12 triệu và trả dần trong 4 năm. Vay mẹ 3 triệu, vay dì thêm 3 triệu , xem như tổng vốn có là 30 triệu.

Em phải nói dối với mẹ là đi Thailand cùng bạn, chứ thật tế em chỉ đi 1 mình. Và đấy cũng là lần đầu tiên em đi máy bay, lần đâu tiên đi ra nước ngoài , 1 mình ở Thailand lang thang 1 tuần để kiếm hàng về bán.

Kinh doanh hơn nữa năm, em tạo dựng được thương hiệp ở facebook. Tuy bán Online thôi nhưng nhờ những bộ hình thời trang đẹp và ấn tượng nên mọi người biết đến em rất nhiều ( Fb đầu full 5000 bạn , và phải mở thêm cái FB thứ 2 ) ,đến nỗi 1 số diễn đàn kinh doanh Online đặc cách cho Shop em được tham gia miễn phí, bài viết luôn đựợc nằm trong TOP đầu.

Tiếng vang là thế nhưng em vẫn thất bại và giải thế

=> Nguyên nhân thất bại : Em chưa hiểu thế nào là dòng tiền,chưa hiểu thế nào là vốn xoay vòng, cứ nghĩ mang 30 triệu đi mua hàng là đủ , là sẽ bán được hết 30 triệu.Khách nhiều, nhưng hàng tồn vẫn có , tiền chi trả cho thuê chung cư ở và kinh doanh, chi phí đủ thứ, không có tiền bù vào, cố gắng xoay nhưng vẫn không đủ.

=> Bài học : hiểu về ngành mình làm là điều kiện cần nhưng chưa đủ, cần phải biết về tài chính, phải lên kế hoạch đầy đủ và chi tiết, phải tính đến rủi ro.

# Khởi nghiệp kinh doanh lần thứ 4 năm 22 tuổi.

Rời trường đại học, đi làm về nhân sự được 3 tháng thấy môi trường không hợp nên nghỉ. Trở lại buôn bán kinh doanh Online tàn tàn, lúc đó cũng chả có đồng nào làm vốn. Nên em mới kinh doanh theo kiểu hình thức trung gian : dạo quanh rất nhiều shop bán hàng xách tay thời điểm đó, thì may mắn tìm đươc 1 shop rất rẻ và hàng có sẵn. Không có vốn không được giá sỉ nên em mới lấy hình sản phẩm của chị ấy đăng lên FB em, có khách thì chịu khó phi trâu đến lấy rồi giao khách, mua 1 cái, 2 cái, 3 cái rôi dần dần quen mặt chị ấy cho mua trước rồi trả sau . Mỗi cái như thế em lãi được 100-200k. Kiên trì bền bỉ nên dần dần em có đủ vốn để tự mua sẵn 1 số về bán, và để dành tiết kiệm được 1 ít.

Làm lâu quá đâm ra chán , lang thang đi ăn ở Sài Gòn thấy nhiều món ngon và lạ, ở dưới Vũng Tàu lúc đó thì chưa có. Nghĩ ngay là làm, bỏ Sài Gòn về VT làm. Vốn có sẵn vài chục triệu không đủ, nên đi vay đủ mọi nơi, lúc thất bại tính ra em mất gần 300 triệu.

Em bán quán Bún Đậu và Các Loại Chè Lạ ( lạ là lúc đó ở VT chưa ai có : chè khúc bạch, sữa chua nếp cẩm, chè bơ mít ), tất cả là do em làm và chỉ cho nhân viên làm . Quán lúc đầu bán đông khách lắm,nhưng dần dần thì vắng đi, làm đủ mọi chiêu trò quảng cáo, rồi còn làm thêm bánh để bán. Nhưng vẫn không đủ chi trả và tiếp tục, nên sau 7 tháng lại đóng cửa.

=>Lý do thất bại : có rất nhiều lý do.

-Thứ nhất là do tính em theo kiểu nóng vội, muốn gì là làm liền nên thành ra nhanh quá nó hỏng . Đi thuê mặt bằng mà không chịu hỏi thăm trước nơi kinh doanh. Em không biết mọi người nghĩ sao, chứ em thấy có 1 số mặt bằng được gọi là CHẾT ! Dù nó nằm ở vị trí thuận tiện thế nào thì cũng không kinh doanh được . Chỗ em thuê thì trước khi em đến cũng nhiều nguoi kinh doanh, ai cũng làm 2-3 tháng là bỏ đi vì ế ẩm không trụ nổi . Lúc đi ngang thấy được em liên hệ liền rồi đặt cọc ngay .

Rút kinh nghiệm: lần sau có đi thuê chỗ nào, thì phải tìm hiểu hỏi thăm lòng vòng xung quanh trước đó xem chỗ đó thế nào.

-Thứ hai : Tiền không nhiều mà bày vẽ cho cố, chỗ em thuê là nhà cũ ,ko tiện kinh doanh ăn uống, em làm từ nhà nát thành nhà mới luôn, thiết kế bày vẽ đủ kiểu mang từ Sg về VT.Nên chi phí cho sữa chửa trang trí dụng cụ lên đến hơn 50 triệu.

-Thứ ba: Tin tưởng người quen và kỵ nể. Đứa thiết kế cho em là đứa em thân thiết chơi cùng, em ấy là sinh viên trường Kiến Trúc, nói là thiết kế rẻ cho chị tiết kiệm nhất, nhưng thành ra lại là mắc nhất thì những chi phí thiệt hại.Ỷ là người quen nên em ấy cứ từ từ, mặt bằng thì thuê rồi nên vì chờ đợi mà tháng đầu tiên phải trả gần như trọn vẹn tiền thuê nhà mà vẫn chưa xong. Chị em cãi nhau còn tính không nhìn mặt nhau, vì sau đó vẫn phải trả công cho nó, mình thì nôn nóng còn nó thì cứ vừa làm vừa chơi.

Rút kinh nghiệm : lần sau làm gì mà nhờ đến người quen thì cũng phải rõ ràng trước ngay từ ban đâu không người thiệt trước sau gì cũng là mình.

-Thứ tư: xem nhân viên như chi/ em trong nhà nên thành ra nó lờn, dễ quá đâm ra nó lười biếng,kêu gì mới làm và thậm chí còn trả treo công việc lại.

Rút kinh nghiệm : Dễ thì dễ nhưng vẫn phải rõ ràng và có nguyên tắc, ko được là cho Nghỉ liền.

- Thứ năm : hợp đồng làm không rõ và chuyên nghiệp, nên đến lúc thua lỗ, sữa từ nhà nát thành nhà mới, mất 3 tháng tiền cọc, mà chủ nhà còn bắt trả thêm tiền sửa nhà mới thành nhà nát. vì kêu nhà này không thích( chủ yếu là làm khó và muốn kiếm thêm chút nào hay chút nấy ), đến lúc không còn xu nào mà vẫn phải đi vay 10 triệu để trả tiền sửa nhà cho chủ .

Rút kinh nghiệm : làm hợp đồng là phải nghiên cứu thật kĩ và khi có gì mình cũng ko phải chịu quá thiệt.

Và lần thất bại đó cũng là lần thất bại thảm hại nhất từ đó đến giờ. Tiền bạc nợ nần chồng chất , và hơn hết là tâm lý bất ổn, sợ sệt, quê với bạn bè, người thân. Bạn bè cũ không dám liên lạc, cắt đứt trong suốt 1 thời gian dài, chỉ ai thân lắm mới nói chuyện.

Gia đình thì bảo thấy chưa có làm được đâu mà bày vẽ cho cố vào, lúc ấy, dường như cả thế giới quay lưng lại. Stress kinh khủng, chả dám gặp ai, và mỗi lần ai hỏi đến Kinh Doanh sao rồi, khoẻ không, là chỉ muốn im lặng hoặc bỏ đi.

Thất bại nhiều lần là vậy, nhưng đên giờ em vẫn chưa Chán nó được ˆˆˆ

Mong rằng bài viết này sẽ truyền được ít lửa cho những bạn nào đã từng gặp thất bại như em mà đứng lên tiếp. Chỉ cần còn ý chí, còn cố gắng thì em tin không có gì là không thể.

Thân ái,
Nguyễn Trương Thanh Thanh | fb.com/thanh.thamthuy.9?fref=nf
SG -29/12/2017

Khởi sự kinh doanh ẩm thực của một anh coder quèn

Nhân dịp lâu lắm rồi mới làm việc quá 12h, em có đôi lời chia sẻ về quá trình em khởi sự kinh doanh riêng. Em xuất phát từ dân lao động bằng bàn phím, ngồi viết mấy ký tự tiếng Anh pha chút thổ ngữ, chuyên đi copy paste code ở Stack overflow về chỉnh sửa, thêm mắm thêm muối rồi giao lại sản phẩm cho sếp, cấp trên - người trả lương cho em.

Bối cảnh:
Thế rồi vì cuộc sống mưu sinh, cơm áo gạo tiền, lòng tham vô đáy với của cải vật chất (mà nói hoa văn ra thì em vẫn hay nói là em có máu làm giàu), em quyết định fai bán 1 cái gì đấy, kinh doanh 1 cái gì đấy, trước mắt để tăng thu nhập, sau cùng ít ra sau này cũng có cái mà khoe với con với cháu rằng bố chúng nó cũng đã từng khởi nghiệp. Cộng thêm với tật tham ăn, hay đi ăn hàng quán, la cà quán xá từ hồi còn là sv cho đến lúc đi làm, em trộm nghĩ thôi mình thử mở 1 quán bán đồ ăn xem sao, vừa được ăn ngon lại ko mất tiền.

Nghĩ sao làm vậy, nhưng thực ra em nghĩ hơi lâu, mất 3 4 năm liền, mãi chưa tiến hành, phần vì vợ con, phần vì chưa có tiền. May sao đến lúc vợ em có bầu rồi sinh em bé, khi không lại nghỉ thai sản 6 tháng nằm phơi bụng ở nhà chăm con, rồi ông bà nội ngoại mừng vì lên chức, lại cao hứng bảo "tao để dành đc ít tiền định cho chúng mày mua nhà, giờ có con rồi, cũng nên an cư lạc nghiệp." Mừng như bắt được vàng, em liền rủ rê vợ em lên kế hoạch kinh doanh. Thú thực là em hay ảo tưởng sức mạnh lắm. Biết ăn ngon nhưng ko biết nấu, vốn kiến thức kinh doanh = 0, chỉ có máu liều và cái mồm át nỗi sợ. Ba hoa một lúc (vài ba tháng) thì vợ em cũng đồng ý. Thế là bắt tay vào lên plan

Quá trình làm:
Trước khi làm thì em cũng fai vượt qua vòng đi XIN TIỀN (mà các anh các chị khởi nghiệp gọi là gọi vốn ý). Có điều em đi xin tiền bố mẹ làm thì dễ hơn, lại ko fai trả lãi. Nhưng thuyết phục các cụ cũng khoai lắm, nhất là các cụ làm nhà nước, lúc nào cũng chăm chăm muốn con mình vào nhà nước cho ổn định. Cái này muốn thuyết phục được phải vừa nhu vừa cương, em xin ko bàn đến.

Sau khi được lời hứa sẽ bơm tiền đầu tư, em mới bắt đầu thực hiện theo plan được. (Plan kinh doanh nhà hàng, ăn uống thì các anh chị tìm trên mạng nhiều lắm, cứ ngồi tưởng tượng trong đầu mình xem sẽ làm nhà hàng bn khách, bn bàn rồi ngồi liệt kê ra thôi. Dễ lắm.) Mới đầu làm cũng lo nên mặc dù các cụ cho tiền mua nhà, em chỉ dám mượn tạm các cụ tiền làm cái móng nhà + tiền sẵn của 2 vợ chồng để kinh doanh. Khéo ăn thì no, khéo co thì ấm, co kéo mãi cũng vẽ ra được cái plan chi tiết với quy mô 40 khách với 30% vật tư lấy từ người nhà, đến người làm, thi công nội thất cũng tới 50% là người nhà :)). Với dự án bé bằng hạt đậu như của em, tiền thì ít, lãi thì chưa biết đâu, càng TẬN DỤNG NGƯỜI NHÀ được bao nhiêu thì tốt bấy nhiêu. Nói kiểu dân dã gọi là: tăng xin, giảm mua, tích cực cầm nhầm :))

Vấn đề đầu tiên và cũng là quan trọng nhất khi thực hiện plan là phải có người đứng bếp. Em lôi ngay cô em vợ còn trẻ khỏe chưa chồng lên làm "giám đốc kỹ thuật" của dự án. Hay chính xác hơn là làm đầu bếp. Mà cô đầu bếp tương lai khổ nỗi nghe anh rể dụ, chỉ máu chiến thôi chứ biết nấu gì đâu, lại còn hay run làm anh rể thi thoảng cứ fai buff tinh thần với mua fukaka về cho uống để bớt run. Em đăng ký 1 khóa hoc đầu bếp rồi động viên nàng ta đi học cho tăng phần tự tin, rồi đi làm phụ bếp ở các nhà hàng khác để tích lũy kinh nghiệm cho chắc cú. Nói gì thì nói, mở quán ăn quan trọng nhất vẫn là chất lượng (nhất là quán ăn gia đình ít vốn). Thuê đầu bếp xịn thì ko có tiền, thuê đầu bếp ít kinh nghiệm thì ko tin tưởng được mà lại phụ thuộc quá. Người nhà mình làm, trách nhiệm cao, mình yên tâm hơn, dự án cũng sẽ tăng khả năng thành công và có thể sống sót vài năm vì cô đầu bếp còn gắn bó với mình lâu lâu nữa. Thuê người ngoài, đc 1 2 năm người ta bỏ mình mà đi, khách hàng cũng bỏ mình mà đi thì khóc nghẹn.

Sau khi có sự tham gia của cô đầu bếp tương lai, em hoạch định luôn 3 CÁI CHÂN của dự án: em dân kỹ thuật, lười giữ tiền, lại cẩu thả, suốt ngày chỉ mơ mộng hão huyền nên lo vụ kinh doanh, định hướng kinh doanh. vợ em, chặt chẽ tiền nong, lại đang thai sản, cho làm thủ quỹ kiêm kế toán. cô em đầu bếp, giao trọng trách đảm bảo kỹ thuật, chất lượng món ăn. Có cái kiềng 3 chân này, đố ngã được :D. Đồng thời mỗi khi có cái chân nào lung lay, em liền giơ tay chém gió, chém ra thành bão, vẽ ra viễn cảnh tươi sáng đủ kiểu nhằm phủ dụ, được cái đầu óc logic của dân kỹ thuật, chém đến mấy thì nghe cũng rất logic và hợp lý nên ai cũng nghe theo, gật gù. Để vận hành được trơn tru em cũng ra sức tuyên truyền, QUÁN TRIỆT NHIỆM VỤ THEO CHUYÊN MÔN VÀ LĨNH VỰC, phân chia quyền lực rõ ràng, tránh chồng chéo, xung đột cãi nhau. Cái này chắc anh chị đọc bài của anh Hồ Minh Chính (facebook.com/groups/QuanTrivaKhoiNghiep/permalink/1918684358350603/?match=duG7oyBjaOG7k25nIGPDuW5nLHZvIGNo4buTbmcsa2luaCBkb2FuaCxjdW5n) sẽ thấy rõ hơn về cách quản lý trong công ty gia đình.

Và rồi khi tiến hành xây dựng quán: từ thiết kế, menu cho đến đào tạo nhân viên, chăm sóc khách hàng, tất cả đều mới lạ với cả 3 đứa. Cũng may vì em và mọi người chưa có kinh nghiệm gì, nên tất cả đều lấy bản thân mình ra làm khách hàng, ĐẶT MÌNH VÀO ĐỊA VỊ KHÁCH HÀNG KHÓ TÍNH, để hoàn thành từng việc một, từ việc trải nghiệm khi bước vào quán ra sao, cung cách phục vụ thế nào, chất lượng đồ ăn như thế nào, giá cả làm sao cho phù hợp với phân khúc định hướng, tất cả đều fai qua bản thân kiểm chứng, đồng thời gọi 1 lô 1 lốc bạn bè, người quen qua ăn thử, test thử trước (gần giống việc các anh chị trong ngành gọi là KHẢO SÁT THỊ TRƯỜNG đấy ạ)

Tư duy của dân kỹ thuật cũng giúp em khá nhiều, không văn hoa, không lý thuyết, không thương hiệu cao siêu mà đi vào chất lượng và giá, giúp em tiết kiệm được khá nhiều tiền setup quán. Em cũng không mê tín chọn ngày tốt ngày xấu, cứ nhằm dịp lễ tết, cuối năm ăn uống nhiều mà khai trương nên giai đoạn đầu mọi thứ rất trơn tru, tinh thần làm việc của cả team rất hào hứng vì có doanh thu tốt. Kết hợp với KHAI TRƯƠNG THỬ, và các chiến dịch quảng cáo lấy chất lượng làm trọng tâm, ĐO LƯỜNG, định lượng, dự đoán khách và doanh thu bằng các phần mềm bán hàng, phần mềm thống kê (phần mềm cây nhà lá vườn nên cũng may ko tốn kém gì 😀 - trên mạng có nhiều giải pháp free cũng được lắm, anh chị có ý định mở quán thì nên thử dùng qua) . Vì thế đến nay quán đã trải qua 6 tháng kinh doanh (3 tháng sau tết sẽ giúp nhà hàng đo lường khả năng thành công của dự án chính xác hơn), tình hình quán đã dần đi vào quỹ đạo ổn định. Vậy là hàng tháng em có thêm 1 nguồn thu nhập thụ động, dù mỗi ngày vẫn đi ngủ lúc 10h tối, sáng 7h dậy, vẫn đi làm coder cào phím kiếm cơm hàng ngày, tiếp tục mơ mộng cho 1 tương lai xa xôi.

Vài chục dòng "múa rìu qua mắt thợ", mong các anh các chị đóng góp ý kiến và thảo luận. Em sẽ cố gắng chia sẻ thêm về kinh nghiệm bản thân khi chọn khách hàng mục tiêu, chọn địa điểm kinh doanh, những việc quan trọng cần tập trung làm để tối ưu nguồn vốn hạn hẹp... dành cho người ít vốn và kinh doanh nhỏ trong những bài sau.

Kiên Trung Đặng | fb.com/Kien.kelvin